Over professionele duurzaamheid hoor je nooit iemand…

Geluk heeft zeker betrekking op je werk!

Geef me een baan die bij me past en ik hoef nooit meer te werken. Het is een van de vele uitspraken van de Chinese wijsgeer Confucius, maar als er iets van toepassing is op de dag van vandaag, is het wel deze uitspraak. Marco Drost, in het dagelijks leven directeur van softwarebedrijf SmartDocuments ziet in die uitspraak zijn eigen gelijk. ‘In een tijd waarin we het hebben over duurzaamheid op ongeveer elk denkbaar terrein, hoor je nooit iemand over professionele duurzaamheid: als iemand het naar zijn zin heeft in zijn werk is hij gelukkig, werkt hij beter, maakt hij minder fouten en heeft hij veel minder verzuim, want hij blijft gezond.’

Sustainability is the talk of the town. Iedereen heeft het over duurzaamheid. Of het nu gaat om energie, duurzaam bouwen, duurzaam gebruik van grondstoffen of wat je verder maar kunt bedenken. Het gaat om onze toekomst, maar die toekomst is nú, vandaag. Marco Drost is ervan overtuigd dat wanneer medewerkers het naar hun zin hebben en op de juiste wijze gefaciliteerd/gestimuleerd worden ook daarin een grote duurzaamheidsfactor schuilgaat. Een onderschatte factor. ‘Niets is altijd leuk, maar het zou wel lekker zijn als een groot deel van je tijd in leuke dingen gaat zitten. Dat geldt voor privédingen, maar zeker ook voor het werk. Mensen besteden gemiddeld heel veel tijd aan werk, waarbij privé en zakelijk steeds meer door elkaar heen lopen. Als je het dan niet naar je zin hebt in dat werk, loopt het door in je privéleven, met alle mogelijke gevolgen van dien. Fysieke problemen hebben vaak een psychische achtergrond. Zit je op je werk wel op je plek? Doe je het werk wat je echt leuk vindt? Doe je iets op routine, terwijl je veel meer capaciteiten hebt? Het lijken allemaal open deuren, maar in de praktijk merk ik het ook. Geef mensen meer de ruimte om zelf beslissingen te nemen. Dat kunnen ze heus wel. Dat schept een gezamenlijke verantwoordelijkheid waar je als onderneming wijzer van wordt. Letterlijk.’

Eigen verantwoordelijkheid stimuleert
Drost heeft zelf weliswaar al eens een behoorlijk deuk opgelopen, maar zijn overtuiging dat het ondernemen op die manier moet gebeuren, heeft daar niet onder geleden. ‘Het is niet iets wat ik zelf heb bedacht. Eckart Wintzen (managementgoeroe en destijds oprichter van automatiseerder BSO, uiteindelijk overgenomen door Atos) had al het idee om binnen een groter geheel zelfstandige groepen (cellen) te laten opereren met hun eigen verantwoordelijkheden. Die vrijheid om zelf processen en projecten aan te sturen en mede verantwoordelijk te zijn voor het eindresultaat maakt mensen veel meer betrokken. Dat wil niet zeggen dat iedereen meteen maar zijn eigen ding kan gaan doen, maar het helpt wel als je in een stimulerende omgeving werkt waarin ideeën en initiatieven worden gewaardeerd en besproken. Op die manier stimuleer je dat medewerkers zelf ook stappen durven te nemen, zonder dat ze bang hoeven te zijn weer terug in hun hokje te worden geduwd.’

Hier gebeurt iets bijzonders
In de ‘war for talent’ die ook Drost om zich heen ziet, is het belangrijk – misschien wel het belangrijkste – dat mensen het vooral naar hun zin hebben. ‘Als je het niet naar je zin hebt kun je misschien wel een berg geld verdienen, maar dan ga je het nooit volhouden. Een burn-out ligt dan vanaf dag één op de loer. Mensen moeten het gevoel krijgen dat ‘hier iets bijzonders gebeurt’. Daar willen ze bij zijn. Teveel inkaderen werkt alleen maar remmend.’

Bruisende sfeer
Uiteindelijk geeft die vrijheid bij de mensen en de bruisende sfeer ook meer mogelijkheden voor de onderneming. ‘Dat je niet voor elk wissewasje toestemming hoeft te vragen maakt mensen heel gelukkig. Natuurlijk moet het wel tweerichting verkeer zijn: de vrijheid moet er niet toe leiden dat de enige zekerheid aan het eind van de maand is dat er weer salaris wordt overgemaakt. De praktijk leert echter ook dat mensen meestal zo niet in elkaar zitten. De output die mensen leveren is zelfs veel groter, hun houding constructiever als ze de ruimte krijgen. Het brengt ons meer dan wanneer je hier als manager iedereen op de vingers tikt zodra die buiten de lijntjes kleurt. Zo werken we ook met onze partners: korte lijnen met veel interactie en luisteren naar elkaar brengt een goede flow in het bedrijf en de samenwerking. Groeien is geen doel, maar het gevolg van het feit dat iedereen het naar zijn zin heeft en zijn werk met plezier doet, kan wel groei zijn.’

Fluitend naar je pensioen
Wie het naar zijn zin heeft, komt fluitend aan zijn pensioen. Voor wie dat niet geldt, kan fluiten naar zijn pensioen. Drost: ‘Beetje gechargeerd misschien, maar we hebben hier sinds enige tijd intern ook zo’n ‘duurzaamheidstransitie’ meegemaakt en ik zie gewoon dat de mensen opbloeien. Je moet ook wel durven los te laten als management. Het is old school om te denken dat mensen het best werken als je ze voortdurend achter de broek aan zit. De tijden zijn veranderd. De middelen om goed en plezierig te werken zijn er, maak daar gebruik van. Die methodes werken heel goed bij de millennials, de nieuwe generatie werkers. Die zijn niet (meer) zo geïnteresseerd in die grote leaseauto. Wel in een goede laptop en smartphone, maar vooral een prettige werksfeer waarin ze optimaal kunnen floreren. Wanneer mensen op die manier kunnen werken, inspireert dat. Geen 9-tot-5-mentaliteit, maar ervoor zorgen dat de klant wordt geholpen of je collega die even omhoog zit. Dát is volgens mijn visie professionele duurzaamheid. Het wordt tijd dat we daar meer op acteren. We hebben het er wel over, over thuiswerken, plaats- en tijdonafhankelijk werken, robotica en artificial intelligence om je te helpen, maar wat gebeurt er nu daadwerkelijk? Het gaat niet om volgende week, het gaat om de langere termijn. De grenzen werden voorheen door anderen bepaald, nu bepaal je zelf de grenzen. Dat geeft flexibiliteit en vrijheid, maar ook verantwoordelijkheid. Gedraag je in alles als een start-up. Die insteek haalt het beste in iedereen naar boven: niets is direct aan regels gebonden, niets moet, alles is mogelijk, maar waaróm doe je het zo? Ga op ontdekkingsreis en geniet er vooral van. Weet wat je wilt en waar je voor staat. Ontdek waar je klant gelukkig van wordt en help hem gelukkig te worden. Geen stress, maar juist ontspanning en in die ontspanning presteer je veel beter. Voor de langere termijn. Dat is professionele duurzaamheid in optima forma.’