Democratie verschuift naar online burgerparticipatie?

Aline Muylaert, co-founder CitizenLab, over online burgerparticipatie

Als het gaat om online burgerparticipatie heeft Aline Muylaert de nodige ervaring opgedaan, zowel in Nederland als in België. Muylaert is medeoprichter van CitizenLab, een online platform om politieke discussies toegankelijk(er) te maken voor burgers: ‘Ik kwam erachter dat burgers een steeds dringender behoefte tonen om meer mee te praten over ontwikkelingen. Bij voorkeur willen ze meepraten via online discussieplatforms. Er zijn tegenwoordig niet meer zoveel mensen te mobiliseren om naar al die vergaderingen te gaan.’

Aline Muylaert (foto Bob Bronshoff)

Transparantie met online platforms
Onderzoeken, van onder meer haar eigen CitizenLab, wijzen uit dat een groot deel van de bevolking best wil meepraten over en meewerken aan ontwikkelingen in de eigen leefomgeving. Muylaert: ‘Overheden missen vaak de stille massa. De uitersten laten wel van zich horen, maar de great majority hoort daar niet bij. Terwijl er toch voldoende informatie beschikbaar en inspraak mogelijk is. Die is echter vaak nog traditioneel ingericht. Er zijn weliswaar voldoende inspraakavonden en mogelijkheden om zienswijzen in te dienen, maar wie weet precies wat er wordt gedaan met die inspraak? Of waarom iets wordt afgewezen? De toegang tot die informatie is weer een stuk lastiger georganiseerd. Terwijl het best eenvoudig kan: via online platforms. Daarmee creëer je meer transparantie en dat is in ieders belang.’

Versterken lokale democratie
Digitale platforms kunnen de lokale democratie versterken, vindt Muylaert. ‘Langs digitale platforms willen we het voor lokale overheden mogelijk maken hun burgers te raadplegen. Snel en eenvoudig. Daarmee wordt het bereik vergroot en raken meer mensen betrokken. Voorwaarde is wel dat wat uit die raadplegingen komt, wordt gecommuniceerd. Niets is zo frustrerend voor een doelgroep als ze in het ongewisse laten over wat er met hun input wordt gedaan.’

Meer feedback
Met deze ‘platformmethode’ slaagt Muylaert erin om bijna 75% meer feedback terug te krijgen vanuit de geraadpleegde bevolking. ‘Soms is het ook gewoon goed om een discussie op gang te brengen. Neem het voorbeeld van Kortrijk (B). Daar zijn we ingeschakeld om een volksraadpleging te doen over de invoering van een autoloze zondag. Tegelijk werd het een discussie over de invoering van een dergelijk digitaal referendum…’

Op de stoel van de politicus
In Vancouver, een ander praktijkvoorbeeld, werd de bevolking zelf voor de keuze gezet. ‘Ze mochten beslissen over wat te doen met bepaalde investeringen, maar er was niet genoeg geld om alles te kunnen doen. De burgers werden rechtstreeks in de stoel van de politicus geplaatst. Zo konden ze ervaren hoe lastig het soms is om bepaalde afwegingen te maken. Ook dat zijn processen die de democratie in zijn algemeenheid vooruit helpen.’

Transparantie is cruciaal
Om je doel te kunnen bereiken is het volgens Muylaert essentieel om transparant te zijn. ‘Laat gedurende het hele proces zien welke afwegingen je zoal maakt om tot een bepaalde beslissing te komen. Dan kunnen de betrokkenen direct meekijken en eventueel meepraten. Dat is beter dan achteraf een WOB-procedure om je oren te krijgen.’